Roest in het gazon

Gazonroest is een van de meest voorkomende schimmelziekten in het gazon. De oorzaak zijn zogenaamde roestschimmels van het geslacht Puccinia, die zich vooral op verzwakte gazons verspreiden en daar een roestrode of oranje aanslag veroorzaken. Roest in het gazon is niet zozeer een ziekte in de klassieke zin, maar eerder een SOS-signaal van het gazon - de schimmel is een duidelijke aanwijzing dat het gazon iets tekortkomt.

De meest voorkomende soorten roest in het gazon :

Strikt genomen is ‘gazonroest’ een verzamelnaam voor verschillende roestziekten die door verschillende roestschimmels worden veroorzaakt. In de huistuin kom je het vaakst kroonroest (Puccinia coronta) tegen, waarvan de naam teruggaat op de kroonvormige sporen die onder de microscoop te zien zijn. Kroonroest tast vooral raaigras aan, een van de meest voorkomende gazongrassoorten in onze tuinen. Iets zeldzamer is de gele roest, die zich kenmerkt door een lichtgele kleur van de sporen. Alle roestsoorten gedragen zich op dezelfde manier : hun fijne schimmelnetwerken dringen door in de bladeren van de gazongrassen en veroorzaken daar de typische infectie, die zich manifesteert als een roestkleurige sporenlaag.

Goed om te weten : de naam „roest“ heeft niets met metaal te maken. Hij is uitsluitend afgeleid van de roestrode kleur van de sporenlaag die de schimmel bij de roestziekte op de grassprieten achterlaat en die de typische verkleuring op schoenen en grasmaaiers veroorzaakt.

Een aantasting door gazonroest is meestal goed te herkennen. Kenmerkend zijn de oranje tot roestbruine blaasjes, die als poeder van de bladeren van de gazongrassen kunnen worden afgewreven en daarbij schoenen, broeken en grasmaaiers verkleuren. Afhankelijk van de voortgang van de infectie kunnen de aangetaste plekken zich uitbreiden van afzonderlijke plekken tot grotere, onregelmatige gebieden.

Het schadebeeld met de drie typische symptomen van gazonroest :

• oranje, gele of roestrode vlekjes op de grassprieten en bladeren
• een fijn, roestkleurig sporenstofje dat aan schoenen en kleding blijft kleven
• geelachtig-bruine, verzwakte plekken in het gazon met een dunne, schrale grasmat

Een eenvoudige test ter bevestiging : veeg met een wit papieren zakdoekje over de aangetaste grassprieten. Blijft er een oranje afdruk achter, dan is er sprake van gazonroest.

Gazonroest wordt vaak verward met andere schimmelziekten, zoals de rooddraadziekte. Dit overzicht helpt je bij het herkennen ervan :

Gazonroest treft het gazon vooral van juni tot oktober en komt bijzonder vaak voor in de nazomer en vroege herfst, wanneer warme temperaturen overdag samengaan met vochtige nachten. Deze combinatie biedt de schimmel de optimale omstandigheden om zich te verspreiden op verzwakte grassprieten. Ook in milde winters kan gazonroest nog actief zijn.

Het goede nieuws : een aantasting door gazonroest betekent niet het einde van je gazon. Met de juiste verzorging en een goede toevoer van voedingsstoffen herstellen de grassen zich doorgaans volledig, groeit je gazon opnieuw mooi dicht en krijgt het opnieuw zijn diepgroene kleur.

De sporen zijn niet giftig en doorgaans lopen kinderen, honden of katten bij contact met het gazon geen gezondheidsschade op. Alleen mensen met een pollenallergie of gevoelige luchtwegen kunnen reageren op de fijne schimmelsporen. In dat geval raden we je aan om tijdens het grasmaaien een stofmasker te dragen. Bovendien mag je het gemaaide gras niet op de composthoop gooien, maar moet je het via de GFT-container laten afvoeren of naar het containerpark brengen.

Een aantasting door gazonroest kan doorgaans succesvol worden bestreden met de juiste onderhoudsroutine en het toedienen van een meststof die is afgestemd op de behoeften van het gazon. Gazonroest is namelijk een klassieke zwakheidschimmel - hij tast vooral gazons aan die te kampen hebben met een tekort aan voedingsstoffen, droogtestress of een verdichte bodem.

Zo ga je te werk bij de bestrijding van gazonroest:

1. Het gazon maaien : maai het gazon eerst tot een hoogte van vier tot vijf centimeter en gooi het maaisel weg in de bio- of restafvalbak - niet op de composthoop, want anders verspreiden de sporen zich verder. Maak vervolgens de maaier en je schoenen schoon om verspreiding in de tuin te voorkomen.
2. Het gazon verticuteren : behandel de aangetaste plekken door het gazon te verticuteren en daarbij het gazonvilt grondig te verwijderen. Zo maak je de grasmat losser en zorg je voor een betere beluchting. Bij grotere kale plekken raden we je aan het gazon daarna bij te zaaien. Meer tips over bijzaaien vind je in ons artikel „Gazonschade : zo herstel je droge en kale plekken“.
3. Gazon bemesten : bemest vervolgens je gazon met een geschikte gazonmeststof, want een algemeen tekort aan voedingsstoffen is een van de meest voorkomende oorzaken van gazonroest. Als de aantasting al duidelijk zichtbaar is en je snel wilt ingrijpen, zorgt een meststof zoals de COMPO Turbo Gazonmeststof voor een snelle groeispurt, waardoor het gazon zich snel herstelt. Een goede gazonverzorging draagt ertoe bij om het ontstaan en de verspreiding van gazonroest blijvend tegen te gaan.
4. Het gazon besproeien : besproei het gazon na het bemesten grondig, zodat de voedingsstoffen snel bij de wortels van het gras terechtkomen. Na ongeveer twee tot drie weken zou je gazon zichtbaar krachtiger moeten teruggroeien en zou de gazonroest vanzelf moeten verdwijnen.

Een specifiek middel of ziektebestrijder tegen gazonroest is niet nodig en wordt ook niet aanbevolen. Aangezien het om een zwakheidsschimmel gaat, is een goed gazononderhoud de meest effectieve methode om de aantasting te bestrijden en op lange termijn te voorkomen. Hieronder hebben we de drie belangrijkste onderhoudsmaatregelen voor je samengevat.

Talrijke stressfactoren, zoals een tekort aan voedingsstoffen, droogte of een verdichte bodem, kunnen de aantasting door gazonroest bevorderen. Wij raden je daarom aan om op de volgende drie factoren te letten om gazonroest blijvend te voorkomen.

1. Vocht op de grassprieten biedt roestschimmels de ideale omstandigheden. Zorg er daarom voor dat het gazon zo droog en luchtig mogelijk blijft. Besproei je gazon ’s ochtends zodat het in de loop van de dag goed kan opdrogen. In plaats van dagelijks oppervlakkig te besproeien, is één tot twee keer per week grondig besproeien met 15 tot 20 liter per vierkante meter aanzienlijk effectiever. Zo dringt het water door tot in de diepere bodemlagen en worden de wortels gestimuleerd om sterker te groeien.
2. Een verdichte, ondoordringbare bodem is een van de meest voorkomende oorzaken van gazonroest. Regelmatig verticuteren en beluchten - bij voorkeur één keer per jaar in het voorjaar - helpt om de grasmat los te maken en het vilt te verwijderen. Bij kleinere gazons kan je de grond bovendien met een spitvork beluchten door hier en daar diepe gaten te steken. Verwijder ook regelmatig bladeren en maaisel, zodat er voldoende licht en lucht bij de grassprieten kan komen.
3. Een goede toevoer van voedingsstoffen is essentieel voor een veerkrachtig gazon. Wij raden je aan je gazon drie keer per jaar te bemesten : in het voorjaar, tijdens de zomer en in de herfst. Als er naast gazonroest ook mos en onkruid verschijnen, is dat een duidelijk teken dat het gazon over het algemeen verzwakt is. In dat geval kan een combinatieproduct zoals COMPO Gazonmeststof Plus helpen om het gras van voldoende voedingsstoffen te voorzien en tegelijkertijd onkruid en mos te voorkomen.